دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرده است که آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در جریان حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل کشته شده است. یک مقام ارشد اسرائیلی نیز به رویترز گفته جسد او پس از این حملات پیدا شده است.
مقامهای ایرانی تا لحظۀ انتشار این گزارش، مرگ او را تأیید نکردهاند. با این حال، تصاویر ماهوارهای نشان میدهد اقامتگاه رهبر جمهوری اسلامی در تهران، که از اهداف نخستین کارزار بمباران بود، آسیب گسترده دیده است.
آیتالله علی خامنهای ۸۶ ساله از سال ۱۹۸۹ رهبری جمهوری اسلامی را بر عهده داشت. او پس از درگذشت آیتالله روحالله خمینی به این مقام رسید و طی بیش از سه دهه، نقش تعیینکنندهای در سیاست داخلی و خارجی ایران ایفا کرد.
در دوران رهبری او، ایران شبکهای از متحدان و گروههای همپیمان در منطقه ایجاد کرد و همزمان با سرکوب مخالفان داخلی، سیاستی تقابلی در برابر ایالات متحده و اسرائیل در پیش گرفت. هیچ تصمیم عمدهای، بهویژه در قبال آمریکا، بدون تأیید مستقیم او اتخاذ نمیشد.
در سالهای اخیر، جمهوری اسلامی با بحرانهای فزایندهای روبهرو بود؛ از اعتراضهای گسترده داخلی گرفته تا فشارهای بینالمللی بر سر برنامۀ هستهای و موشکی. تنها در سال جاری، نیروهای امنیتی شدیدترین سرکوبها از زمان انقلاب ۱۹۷۹ را علیه معترضان اجرا کردند.
همزمان، حملات پیشین اسرائیل و سپس آمریکا به تأسیسات هستهای و موشکی ایران و کشتهشدن شماری از فرماندهان ارشد، فشارها بر ساختار قدرت در تهران را افزایش داده بود. تضعیف متحدان منطقهای ایران، از جمله حزبالله در لبنان و سقوط بشار اسد در سوریه، نیز بر نفوذ منطقهای جمهوری اسلامی سایه انداخته بود.
آیندۀ ساختار قدرت در ایران در صورت تأیید رسمی مرگ رهبر جمهوری اسلامی، با ابهامهای جدی روبهرو خواهد شد و میتواند پیامدهای گستردهای برای ثبات داخلی و توازن قدرت در خاورمیانه به همراه داشته باشد.
