شنبه 16 عقرب 1405
بازارهای جهانیGlobal Markets
طلا … USD/oz Gold … USD/oz نقره … USD/oz Silver … USD/oz مس … USD/lb* Copper … USD/lb* پلاتین … USD/oz Platinum … USD/oz پالادیوم … USD/oz Palladium … USD/oz

نگاهی به «برف می‌بارید»؛ یادنامۀ داکتر محمد اکرم عثمان

کتاب «برف می‌بارید» یادنامه‌ای است که داکتر صبورالله سیاسنگ در دهمین سالیاد درگذشت داکتر محمد اکرم عثمان، داستان‌نویس نام‌آشنای افغانستان، تدوین کرده و به نوشتۀ منتقد، در ۵ سپتمبر ۲۰۲۶ در سویدن رونمایی شده است. سروش مهرنوش نیکزاد در نوشته‌ای که در صفحۀ فیسبوک صبور سیاسنگ منتشر شده، این کتاب را بررسی کرده و بخش‌های گوناگون آن را به خوانندگان معرفی کرده است.

نیکزاد می‌نویسد نام کتاب از نخستین جملۀ داستان ماندگار «مرداره قول اس» گرفته شده است: «برف می‌بارید و شیر دانه‌هایش را از پشت شیشه یگان‌یگان می‌شمرد.» طرح جلد کتاب نیز، با رادیوی قدیمی در برابر دیواری ترک‌خورده، هم به داستان «درز دیوار» اشاره دارد و هم به پیوند نام اکرم عثمان با رادیو و داستان‌خوانی‌های او از این رسانه.

به نوشتۀ نیکزاد، کتاب با سوگ‌نبشتۀ «ای وای مادرم» آغاز می‌شود و در بخش‌های دیگر، جهان داستانی عثمان را بررسی می‌کند؛ نویسنده‌ای که کمابیش سه هزار صفحۀ نوشتاری‌اش را «قاموس بزرگ سرشار از کلمات و اصطلاحات مردمان شهری و روستایی» می‌خواند و بازتاب رسم‌هایی چون خواستگاری، نامزدی، نوروز، عید، سمنک و رمضان و نزدیک به ۲۰۰ شخصیت واقعی را در داستان‌های او، تلاشی برای حفظ حافظۀ اجتماعی و فرهنگی جامعه می‌داند.

بخش دیگری از یادنامه را ۱۱۱ پرسش و پاسخ گفت‌وگوی سیاسنگ با اکرم عثمان تشکیل می‌دهد. نیکزاد همچنین سرگذشت داستان «دراکولا و همزادش» را از خواندنی‌ترین بخش‌های کتاب می‌داند؛ داستانی که در جنوری ۱۹۸۰ با نام مستعار «برمک کابلی» نوشته شد، پس از چاپ بخش نخست در روزنامۀ «حقیقت انقلاب ثور» ادامۀ نشرش متوقف گردید و نسخۀ اصلی آن نیز از دست رفت. عثمان در گفت‌وگو گفته است: «دراکولا نام مستعار شخص مشخصی نیست، بلکه نامی برای ستمگران، آدم‌کشان و خون‌خواران تاریخ است.»

این بررسی به رمان «بازوی بریده»، داستان ناتمام «زندان پل چرخی» و رمان «کوچه ما» نیز می‌پردازد و از نوشته‌های فرهنگیان دیگری چون محسن نکومنش، کریستوفر دی بلیگ، داکتر سمیع حامد، منوچهر فرادیس و محمداعظم سیستانی در این یادنامه یاد می‌کند. نیکزاد در پایان می‌نویسد ارزش «برف می‌بارید» در آن است که خواننده را با ابعاد گوناگون شخصیت ادبی اکرم عثمان آشنا می‌سازد و او را به بازخوانی داستان‌هایی می‌کشاند که زبان مردم و خاطره‌های کابل قدیم در آن‌ها زنده است.

منبع: سروش مهرنوش نیکزاد، «نگاهی به کتاب برف می‌بارید»، منتشرشده در صفحۀ فیسبوک صبور سیاسنگ، ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶.

این خبر را شریک کنید