دکتر عبدالبشیر فکرت در یادداشتی کوتاه در فیسبوک، دربارۀ پیوند تجدید دینی با دگرگونی‌های تاریخی نوشته است:
تجدید دینی تابعی از “اصل تغییر” است. مادامی که هر چیزی بر سر جای خود است و هیچ‌نوع دگرگونی‌یی رخ نداده است، سخن گفتن از تجدد کاری‌ست بیهوده و بی‌معنی. وقتی دین از نقطه‌یی شروع به حرکت می‌کند، پرسش‌ها و مسائل تازه‌یی فراروی آن قد می‌کشد و دین‌داران ناگزیرند بدان پاسخ بدهند. فی‌المثل، اگر شما در عصر حیات پیامبر اکرم اسلام بسر ببرید، احتیاجی به علم حدیث (اصول حدیث، علم رجال، جرح و تعدیل و غیره) ندارید؛ زیرا پیامبر در حضور شما قرار دارد و برای تعیین تکلیف دینی احتیاجی به وساطت راویان، و جرح و تعدیل آنان نیست. تکوین علم حدیث محصول فاصله گرفتن ما از عصر نبوت است، رخدادی که امروزه از آن به فرایندِ تاریخی شدن دین تعبیر می‌شود. بدین‌سان، سایر دانش‌های دینی نظیر فقه، کلام، تفسیر، عرفان و… نیز اغلب حاصل بسط تاریخی اسلام است و این نکته‌یی است که شعور سنتی نمی‌تواند به آسانی درک کند.
منبع: صفحۀ فیسبوک دکتر عبدالبشیر فکرت
