نبی ساقی در یادداشتی در فیسبوک دربارۀ لقب سلطان علاءالدین غوری نوشت:
برخی همشهریهای من از گفتن لقب جهان‌سوز به سلطان علاءالدین غوری ناراحت می‌شوند. دوستان دوست دارند به‌جای جهان‌سوز، او را جهان‌ساز بگویند. روزی یکی از غوری‌الاصل‌های بادغیسی به من پیام داد و خیلی ناسزا گفت که چرا علاءالدین جهان‌سوز گفته‌ام.
می‌گویند غزنی که کل جهان نبود که او جهان‌سوز باشد. تازه غزنی را نیز کامل نسوخته بود و شاید گوشه‌هایی از شهر را بعد از کشته شدن سه برادرش در غزنی، آتش زده باشد که او هم دقیق معلوم نیست راست است یا دروغ.
خود من هم به یاد دارم که روزگاری علاءالدین جهان‌ساز می‌نوشتم، هرچند در نوجوانی چند روزی به افتخار سلطان علاءالدین، من هم جهان‌سوز تخلص می‌کردم. پدرم یک بار در یک نامه به من نوشته بود که به مرکز بیا و اگر چند روز دیگر به غلمین بمانی، می‌ترسم به‌جای یک تخلص، شش تخلص قطار کنی.
به هر حال لقب جهان‌سوز اولاً کار سیاست‌مداران و دشمنان امروزی نیست. این لقب از قدیم است و حتا در طبقات ناصری که تاریخ رسمی سلسلۀ آل شنسب است، لقب جهان‌سوز ذکر شده است.
واقعیت این است که جهان‌سوز، یک لقب واقعی و بامسما نیست، بلکه یک لقب شاعرانه و اغراق‌آمیز و تخیلی و حماسی است. لذا برای من فعلاً بیشتر این جنبۀ تخیلی و حماسی‌اش جالب است که آدم را به یاد شجاعت و دلاوری و شاعرانه‌گی و فخریه‌سرایی او می‌اندازد.
هرچه باشد، این نام، بخشی از تاریخ غور است و یادآوری آن نباید همشهریهای ما را ناراحت کند. جهان‌سوز، بیشتر از آنکه جعل تاریخ و یادگار تخریب غزنه باشد، یادآور حماسه‌سرایی و شاعرانه‌گی و کارهای اغراق‌آمیز یک سلطان شاعر و موسیقی‌دوست است.
منبع: یادداشت نبی ساقی در فیسبوک، ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶
