فضل‌کریم ایماق، فرمانده پیشین کندز و معاون وزارت دفاع در دولت اسلامی، در خاطره‌یی چهل‌وهشت‌صفحه‌یی با نام «آخرین سفر در غور، و آخرین خداحافظی با شهید آمر صاحب»، مأموریتش را برای رساندن اسماعیل‌خان به غور و گشودن جبهه‌یی تازه در قلب کشور، در واپسین ماه‌های مقاومت روایت می‌کند.
پس از بازگشت احمدشاه مسعود از پارلمان اروپا (بهار ۲۰۰۱)، اسماعیل‌خان شرط می‌گذارد که «یک نفر از مردم خودت باید همراه من باشد؛ در غیر آن، من نمی‌روم» و مسعود ایماق را برمی‌گزیند. کوشش نخست برای رساندن او از راه ایران چند بار ناکام می‌ماند: هر بار نیمه‌شب خبر می‌رسد که منطقۀ فرود — پرچمن، منار جام یا شبرتو — «را دشمن گرفته است». پاسخ ایماق به میزبانان ایرانی که می‌پرسند با چند نفر به جنگ می‌رود، این است: «منتظر سه احوال باشید: یا ایماق کشته شد، یا اسیر شد، یا جبههٔ خودش را ساخت».
واپسین دیدار در پنجشیر است: مسعود خودش مسیر را برای خلبانان مشخص می‌کند و هنگام وداع، نیمه‌شب، دستور می‌دهد: «هر دویتان در یک هلیکوپتر بالا نشوید؛ اگر یکی رفت، یکی دیگر باقی بماند تا جبهات بی‌سرپرست نماند». دو فرمانده در دو بالگرد جدا به بلخاب می‌رسند و سفر زمینی دشوارشان از میان برف و کوهستان به غور آغاز می‌شود. در غور، اسماعیل‌خان از رفتن به جبهۀ بستۀ بند امیر سر باز می‌زند، میان او و قومندان احمدخان تنش بالا می‌گیرد و میدان هوایی دست‌ساز چهارسده آماده می‌شود، اما هواپیماهای اکمالاتی هرگز نمی‌رسند.
سپس خبر انفجار مین و زخمی‌شدن مسعود می‌رسد و ایماق از رمز میان خود و فهیم‌خان — «من می‌فهمم که تو می‌فهمی» — درمی‌یابد که فرمانده از دست رفته است. دختر نوجوانش از مشهد زنگ می‌زند: «بیرق کاکایم را نگذار به زمین بیفتد». ایماق مردم را گرد می‌آورد و عهدش را اعلام می‌کند: «تسلیم نمی‌شوم؛ فرار هم نمی‌کنم». پیامد آن عهد، فتح مرکز غور در هجدهم میزان است — درست یک ماه پس از شهادت مسعود — که او پیشنهاد بمباران شهر از سوی هواپیماهای خارجی را رد می‌کند، ایلچی‌های دشمن را سالم بازمی‌گرداند و فتح را «فتح مردم غور» اعلام می‌کند. شهر دوازده روز در دست نیروهای او می‌ماند.
خاطره با یاد شهدای دفاع از غور و بیتی به پایان می‌رسد که راوی در هواپیمای تهران در روزنامه‌یی دیده و در دفترچه‌اش نوشته بود و بعدها در غور، در حضور مارشال فهیم، داکتر مهدی و دیگران، خواند: «رسم گلچین فلک گرچه همه یغما بود / لیک این بار گلی چید که بیهمتا بود». این خاطره سند دست‌اول یکی از بازیگران خود رویداد است و ارزشش در جزئیات زنده و کمترثبت‌شدۀ جبهۀ غور است؛ روایتی از جنگی که نه با اکمالات، بلکه با اراده و پشتیبانی مردم محل پیش برده شد.
منبع: فضل‌کریم ایماق
