دوشنبه 25 عقرب 1405
بازارهای جهانیGlobal Markets
طلا … USD/oz Gold … USD/oz نقره … USD/oz Silver … USD/oz مس … USD/lb* Copper … USD/lb* پلاتین … USD/oz Platinum … USD/oz پالادیوم … USD/oz Palladium … USD/oz

صندلی؛ قلبِ زمستانِ کابل

زمستان و صندلی در کابلِ دوران پادشاهی؛ قالین‌فروشان شهر گرد لحاف صندلی.

کابلِ ۱۹۱۵ زمستان‌های سختی داشت. ظفرحسن آیبک می‌نویسد برف چنان می‌بارید که بام‌های گلینِ خانه‌ها زیر سنگینی‌اش می‌نشست و مردم ناچار بودند پی‌درپی برف بام‌ها را پاک کنند. در میان مردم ضرب‌المثلی رواج داشت که آیبک آن را ثبت کرده است: «کابل بی‌زر باشد، بی‌برف نباشد»؛ برف برای کابل از زر هم عزیزتر بود، چون آب سال شهر از همان برف می‌آمد.

اما قلب خانه در زمستان، صندلی بود: منقلی پر از آتش که میزی کوتاه رویش می‌گذاشتند و لحاف بزرگی بر آن می‌کشیدند؛ همۀ خانواده گرد آن می‌نشستند و پا در گرمای زیر لحاف می‌کردند. به نوشتۀ آیبک، خانه‌های توانگران بخاری آهنی هم داشت، اما صندلی از آنِ همه بود و شب‌های دراز زمستان کابل دور آن می‌گذشت؛ با چای و گفت‌وگو و «شب‌چری»، همان شب‌نشینی‌هایی که سرمای بیرون را از یاد می‌برد.

صندلی فقط وسیلۀ گرما نبود؛ نظم اجتماعی خانه بود. بزرگ‌ترها جای معین خود را داشتند و کوچک‌ترها در حاشیۀ لحاف می‌نشستند و زمستان، که در کوچه‌های کابل با برف و تاریکی حکومت می‌کرد، در اتاق با آتش منقل و گرمای جمع شکست می‌خورد.

امروز صندلی هنوز در بسیاری از خانه‌های افغانستان زنده است؛ آیبک یک قرن پیش، گرمای همان لحاف و منقل را برای ما ثبت کرده است.

منبع: خاطرات ظفرحسن آیبک، ترجمه و تحشیۀ فضل‌الرحمن فاضل، کتاب کابل، ۱۴۰۳

این خبر را شریک کنید