دوشنبه 25 عقرب 1405
بازارهای جهانیGlobal Markets
طلا … USD/oz Gold … USD/oz نقره … USD/oz Silver … USD/oz مس … USD/lb* Copper … USD/lb* پلاتین … USD/oz Platinum … USD/oz پالادیوم … USD/oz Palladium … USD/oz

چنداول؛ محله‌ای که روزش هم شب بود

کوچه‌ای از بازار شهر کهن کابل، ۱۹۱۵–۱۶؛ از آلبوم هیئت نیدرمایر.

در کابلِ ۱۹۱۵، در کرانۀ جنوبی دریا، محله‌ای بود که آفتاب به‌سختی به آن می‌رسید: چنداول. ظفرحسن آیبک، که سال‌ها در آن شهر زیست، چنداول را تاریک‌ترین محله‌های کابل می‌خواند؛ کوچه‌هایی چنان تنگ و پوشیده که بخش‌هایی از آن زیر خانه‌ها و دالان‌ها می‌گذشت و رهگذر در روشنایی روز هم در سایه راه می‌رفت.

چنداول خانهٔ قزلباش‌های کابل بود؛ شیعیانی که از روزگار نادر افشار در این شهر مانده بودند و در دربار و اداره‌های دولت جای داشتند. به نوشتۀ آیبک، همین محله با همۀ تاریکی کوچه‌هایش، از آبادترین و پرجنب‌وجوش‌ترین بخش‌های شهر بود؛ بازارها و سرای‌هایش پر بود و زندگی در آن، زیر سقفی از خانه‌های به‌هم‌چسبیده، جریان داشت.

تاریکی چنداول تصادفی نبود؛ معماری شهر کهن چنین بود: خانه‌ها برای امان از گرمای تابستان و سرمای زمستان و برای امنیت، به هم تکیه داده بودند و کوچه بیشتر دالانی بود میان دیوارها. آیبک می‌گوید بیگانه‌ای که نخستین بار پا به چنداول می‌گذاشت، گمان می‌کرد وارد شب شده است، هرچند نیمروز بود.

چنداول امروز هم نام و جای خود را در کابل نگه داشته است؛ گزارش آیبک از آن، تصویری است از شهری که دیگر نیست: شهری از گل و چوب و سایه.

منبع: خاطرات ظفرحسن آیبک، ترجمه و تحشیۀ فضل‌الرحمن فاضل، کتاب کابل، ۱۴۰۳

این خبر را شریک کنید