فراخوان به علمای خراسان برای پس‌گرفتن حق فتوا
فقه حنفی، که بنیادش را امام اعظم ابوحنیفه گذاشت، سده‌هاست مذهب فقهی غالب در افغانستان و سراسر خراسان است و دارالافتاها و مدارس این سرزمین مرجع سنتی صدور فتوا برای مردم بوده‌اند. از زمان بازگشت طا‌لبـ‌ـان به قدرت، مرجعیت دینی در ساختار امارت متمرکز شده و فرمان‌ها و فتواهای هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه در قندهار، مبنای تصمیم‌های حکومتی قرار گرفته است. در همین زمینۀ تمرکز مرجعیت دینی است که گاه صداهایی از میان نویسندگان و عالمان بیرون از ساختار قدرت بلند می‌شود و مشروعیت علمی این مرجعیت را به پرسش می‌گیرد.
عبدالله خداداد در یادداشتی از «علمای فرهیختۀ خراسانی» خواسته است که آنان — که او آنان را «جانشینان راستین حضرت امام اعظم ابوحنیفه» می‌خواند — با «ورود علمی»، هبت‌الله و گروهش را از صلاحیت علمی خلع کنند و «حق صدور فتوا را از دست این گروه تاریک بگیرند» و این اختیار را به هیچ‌کس جز علمای دانا و دلسوز خراسان نسپارند. او همچنین ابراز امیدواری کرده است که دارالافتای فقه حنفی و دارالافتای دیگر مذاهب فقهی خراسان «به خانۀ خود برگردند» تا گروه‌های بی‌دانش نتوانند از میراث خراسانیان بر ضد خود آنان و دیگر مسلمانان جهان استفاده کنند. خداداد شجاعت و فداکاری علمای خراسان را در برابر بی‌داد طا‌لبـ‌ـان «چشم‌گیر و ستودنی» خوانده و یادداشتش را با این خطاب به پایان برده است: «خراسان به شما چشم دارد!»
این فراخوان، در بنیاد، نزاع بر سر مرجعیت دینی است: خداداد استدلال می‌کند که حق فتوا از آنِ نهادهای علمی خراسان است، نه دستگاهی که قدرت سیاسی را در دست دارد. با این همه، چنین اقدامی — خلع صلاحیت علمی یک حاکمیت دینی از سوی علمای یک سرزمین — سازوکار شناخته‌شده و نهاد مشخصی ندارد و تا کنون هیچ نهاد علمایی در داخل کشور چنین موضع جمعی‌ای را اعلام نکرده است. از این رو، یادداشت خداداد بیش از آنکه نقشۀ راهی عملی باشد، اعلام موضعی است در فضای عمومی؛ اما از آن‌جا که سخن بر سر معتبرترین سرمایۀ طا‌لبـ‌ـان، یعنی ادعای نمایندگی از دین و فقه حنفی است، همین اعلام موضع‌ها نیز در معادلۀ مشروعیت این گروه جای خود را دارد.
منبع: عبدالله خداداد
