دوشنبه 11 عقرب 1405
فرهنگ

اندیشمند مقاومت؛ آنتونیو نگری درگذشت

آنتونیو نگری، فیلسوف سیاسی و اندیشمند نام‌دار ایتالیایی و از مهم‌ترین چهره‌های منتقد سرمایه‌داری متاخر، در نود سالگی درگذشت.

نگری که زاده‌ی اول آگست سالِ ۱۹۳۳ در شمال ایتالیا بود، درکنارِ چهره‌هایی چون ژاک رانسیر، اتین بالیبار و دگران، در شمارِ شاگردن فیلسوف نا‌م‌دار و بزرگِ جریان چپ، لویی آلتوسر به‌حساب می‌آید. او از نظریه‌پردازان مهم جنبش چپ نو و از بازنگرانِ برجسته‌ی نقد سرمایه‌داری در چند دهه‌ی اخیر بوده‌است.

نگری که سابقه‌ی عضویت در حزب سوسیالیست ایتالیا را نیز در کارنامه دارد، به‌دلیل فعالیت‌های خود در جنبش‌های چپ‌گرا و عضویت در حزب‌های سوسیالیستی و حضور در جنبش «اوتونومی» زندانی نیز شده بود. زندانی شدن او با واکنش‌هایی از سوی متفکران و اندیشمندان بزرگی در اروپا روبه‌رو شد، میشل فوکو در اعتراض به دست‌گیری او گفته بود که «آیا تنها دلیل دست‌گیری او روش‌فکری بودنش نیست؟» و دگر فیلسوفانی چون فلکیس گتاری و ژیل دلوز نیز در برابر دست‌گیری این چهره‌ی مهم در اندیشه‌ی سیاسی معاصر اعتراض کردند.

نگری که او را متفکری در مکتب مارکسیسم اوتونومیست می‌دانند، برخلاف دگر جریان‌های چپ مارکسیستی گرایشی به راه‌اندازی نهادینه و سازمانی مبارزات کارگری نداشت و از جنبش‌های مردمی و اعتراضات مدنی حمایت می‌کرد و در این راستا کتاب‌ها و مقالات بسیاری هم منتشر کرده‌است.

مهم‌ترین کارهای نگری را می‌توان «مارکس فراتر از مارکس»، «اسپینوزا و ما» و کتابی‌که او با هم‌کاری مایکل هارت در سال ۲۰۰۰ نوشت «امپراتوری»، نامید. نگری درکنار مطالعات نظری و تئوریک در مورد جنبش‌هایی چون «بهار عرب» نیز نوشته‌های مهم و قابل توجهی دارد. این اندیشمند ام‌روز و پس از دهه‌ها کار پی‌گیر فکری، درگذشت.