کتاب تازه‌ای از بن مک‌اینتایر، نویسنده و تاریخ‌نگار بریتانیایی، با نام «رِدوود» که امسال نشر شد و به زندگی ولادیمیر کوزیچکین، افسر کا‌گ‌ب که در ۱۹۸۲ به بریتانیا گریخت، می‌پردازد، یک بار دیگر پروندۀ ژیل برونه را پیش کشیده است؛ گروهبان پلیس سلطنتی کانادا که سازمان اطلاعات امنیت کانادا (سی‌اس‌آی‌اس) او را جاسوس شوروی شناخت و این پرونده از بزرگ‌ترین پرونده‌های جاسوسی تاریخ کانادا شمرده می‌شود.
برونه، پسر ژوزافا برونه، نخستین رئیس سرویس امنیتی پلیس کانادا، در ۱۹۵۵ به پلیس پیوست و در بخش ضدجاسوسی شوروی کار می‌کرد. بر پایۀ کتاب «سرویس مخفی»، او از جنوری ۱۹۶۸ خبرچین شوروی شده بود و عملیات‌هایی که از آن‌ها آگاه می‌شد، یکی پس از دیگری ناکام می‌ماند. با این همه، سوءظن نخست بر همکارش لزلی جیمز بنت افتاد؛ بنت در ۱۹۷۲ از کار برکنار شد و تنها در ۱۹۹۳ دولت کانادا رسماً از او اعادۀ حیثیت کرد و غرامت پرداخت.
تحقیقات محرمانه از اگست ۱۹۸۲، با اطلاعی که گمان می‌رود از افسری فراری از شوروی رسیده بود، آغاز شد. بر پایۀ اسناد سی‌اس‌آی‌اس، تا دسمبر ۱۹۸۳ یک بازرس باور داشت که جاسوس را یافته است و نام رمز «نوت‌بوک» بر برونه نهاده شد. پلیس در روزهای نخست اپریل ۱۹۸۴ او را چند روز مخفیانه تعقیب کرد، اما برونه ۹ اپریل ۱۹۸۴، در ۴۹سالگی و پیش از بازجویی، ظاهراً بر اثر سکتۀ قلبی درگذشت و هرگز به دادگاه نرسید.
گزارش سی‌اس‌آی‌اس در نوامبر ۱۹۸۷ اعلام کرد که این سازمان مطمئن است برونه همان مأمور جذب‌شدۀ شوروی بوده است. بر پایۀ پژوهش پیتر مارویتز، افسر پیشین سرویس امنیتی، برونه جای دستگاه‌های شنود نصب‌شده در سفارت شوروی در اتاوا را فاش کرده و در مجموع بیش از ۷۰۰ هزار دلار از کا‌گ‌ب گرفته بود. او، که در اسناد «سنگدل، آزمند و سنگین‌نوش» توصیف شده، پس از برکناری از پلیس در ۱۹۷۳ نیز به گفتۀ سی‌اس‌آی‌اس از راه همکاران پیشینش به خدمت شوروی ادامه داد و لوح یادبودش در گورستانی در مونترال، با نقش ساحل آکاپولکو و گیلاس مارتینی، نشان همان زندگی پرریخت‌وپاش اوست.
منبع: ونکودان
