واشنگتن و اسلامآباد اعلام کردهاند که چارچوبی برای پایان دادن به درگیری میان ایالات متحده و ایران نهایی شده و احتمال دارد توافق رسمی بهصورت الکترونیکی روز یکشنبه امضا شود، اما مقامهای ایرانی درباره زمان دقیق آن ابراز تردید کردهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز شنبه در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که توافق با ایران قرار است روز یکشنبه، همزمان با هشتادمین سالروز تولدش، امضا شود. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان نیز گفت که دو طرف بر سر یک چارچوب صلح به توافق رسیدهاند و گفتوگوهای فنی در هفته آینده ادامه خواهد یافت.
با این حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، پیش از انتشار پیام ترامپ گفته بود که امضای توافق «فردا نخواهد بود» و احتمال دارد در روزهای آینده انجام شود. تهران تاکنون زمان مشخصی را برای امضای توافق تأیید نکرده است.
بر اساس اطلاعاتی که منابع مختلف به رویترز ارائه کردهاند، توافق پیشنهادی شامل بازگشایی تنگه هرمز، لغو تدریجی محاصره دریایی ایالات متحده علیه ایران، آزادسازی میلیاردها دالر از داراییهای مسدودشده ایران و کاهش تنشها بهصورت مرحلهای است. گفتوگوها درباره برنامه هستهای ایران نیز قرار است در مرحله بعدی و طی یک دوره ۶۰ روزه دنبال شود.
یک مقام آمریکایی گفته است که باز شدن تنگه هرمز شرط اصلی توافق است و همزمان با آن، محاصره دریایی آمریکا برداشته خواهد شد. به گفته او، عملیات پاکسازی مینها در این آبراه راهبردی نیز در مرحله بعدی انجام خواهد شد و کشورهای گروه هفت ممکن است در این روند مشارکت داشته باشند.
در داخل ایران، مخالفتهایی با این چارچوب دیده میشود. تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی و رسانههای ایرانی نشان میدهد که گروهی از معترضان در تهران و شهر مشهد علیه عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، شعار دادهاند و او را به سازش با آمریکا متهم کردهاند. رویترز اعلام کرده است که نتوانسته صحت مستقل این ویدیوها را تأیید کند.
در همین حال، درگیریها همچنان ادامه دارد. ارتش آمریکا اعلام کرده است که چندین پهپاد انتحاری ایران را در نزدیکی تنگه هرمز سرنگون کرده است. اسرائیل نیز گفته که طی ۲۴ ساعت گذشته بیش از ۷۰ هدف وابسته به حزبالله لبنان را هدف قرار داده است. همچنین گزارش شده که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بر سر درخواستهای واشنگتن برای محدود کردن عملیات نظامی در لبنان با دونالد ترامپ اختلاف نظر داشته است.
عباس عراقچی روز جمعه گفته بود که اگرچه امکان تغییر در مفاد توافق وجود دارد، اما این توافق موقت نشان میدهد که ایران از جنگ با موقعیت قویتری بیرون آمده است.
این توافق، در صورت نهایی شدن، میتواند یکی از مهمترین تحولات در روابط تهران و واشنگتن پس از ماهها درگیری نظامی باشد و تأثیر گستردهای بر بازار جهانی انرژی و امنیت منطقهای داشته باشد.
