اعتیاد؛ بلای فراموش‌شده‌ی افغانستان

در گزارشی از وزارت امر بالمعروف و نهی از منکر طالبان آمده‌است که «محتسبان» این وزارت از مراکز نگه‌داری معتادین دیدار کرده‌اند. این وزارت گفته‌است که این معتادان به «توصیه‌های دینی برای درمان» نیاز دارند. روشن نیست که چگونه «توصیه‌های دینی» طالبان اعتیاد را «درمان» خواهد کرد. این درحالی‌ست که رئیس‌جمهوری پیشین افغانستان نیز از افزایش تولید و صادرات گونه‌های مشخصی از مواد مخدر در این کشور هشدار داده‌بود. اعتیاد، تبدیل به بلای فراموش‌شده‌ی افغانستان شده‌است.

این درحالی‌ست که براساس آمارهای سازمان ملل بیش‌تر از سه میلیون تن در افغانستان به‌گونه‌های گونه‌گونی از مواد مخدر اعتیاد دارند. براساس این گزارش، هیروئین و تریاک بیش‌ترین استفاده را درمیانِ انواع مواد مخدر تولید شده در داخل افغانستان دارند.

سازمان ملل هم‌چنین در گزارش خود آورده‌است که سه دهه جنگ، ترومای ناشی از خشونت‌های محلی، اقتصادی ورشکسته و بی‌کاری، اصلی‌ترین عوامل استفاده‌ی گسترده‌ی تریاک، هیروئین، حشیش و دگر گونه‌های مواد مخدر در میان جوانان اهل افغانستان است.

از سویی دگر بی‌توجهی به‌معتادین نیز به‌صورت ممتدی به وخامت اوضاع این طبقه انجامیده‌است. رژیم طالبان برخوردی تند و قاطعانه نسبت به معتادین بی‌خانه و پراکنده در سطح شهر داشته‌ و واضح ساخته‌است که جنایاتی چون دزدی و آزار عامه را از سوی این طبقه نخواهد پذیرفت.

از سویی دگر، از زمانِ بازگشت طالبان به‌قدرت در افغانستان، بخش عمده‌ای از نسل جوان راه‌های پیش رو را بسته و خود را غرق‌شده در بحرِ مصیبت‌ها می‌دانند و همین یاس محض، امکانِ اعتیاد را در آنان شدیداً قوی کرده‌است. رواج هرچه بیش‌تر مواد نشئه‌آور، از انواع قرص‌های نشئه‌آور تا شیشه و حشیش و هیروئین، نشان می‌دهد که این نسل «ناهشیاری» و مستی را به‌دیدن واقعیت هولناک اجتماعی خود ترجیح می‌نهد.

اکنون که طالبان در افغانستان بر سرِ قدرت هستند و صریحاً می‌گویند که برنامه‌ی آنان برای درمان معتادین در این کشور، وعظ و «توصیه‌های دینی» است؛ اعتیاد و معتادان در افغانستان بیش‌تر از همیشه در خطرِ مرگ و نابودی قرار دارند.