«افغانستان و غزه»؛ ضعف‌های بایدن در انتخابات ریاست جمهوری

جو بایدن درحالی آخرین سالِ دوره‌ی نخست ریاست‌جمهوری خود را سپری می‌کند که این چهارسال برای بایدن، نه به‌لحاظ داخلی و نه به‌لحاظ خارجی چهارسال خیلی درخشانی به‌حساب نیامده‌است. بایدن به‌صورت پیوسته‌ای در نظرسنجی‌های مربوط به‌انتخابات ماه نوامبر، درحالِ از دست‌دادن حمایت و محبوبیت بوده‌است. نزول محبوبیتی که بنابر دلایل متعددی در سیاست داخلی و خارجی قابل درک است. گذشته از این‌که مشکلات سیاست‌های داخلی و اقتصادی اداره‌ی بایدن چه‌ها هستند، دوتا از بزرگ‌ترین مشکلات سیاست‌ خارجی این اداره، در آغاز آن ماموریت خروج از افغانستان و در پایان جنگ حماس با اسرائیل در غزه بوده‌است.

بایدن درحالی محبوبیت اولیه‌ی خویش نزد مردم امریکا را از دست داده‌است که حتا در همان زمان محبوبیت اولیه نیز حمایت بسیار وسیعی از او صورت نمی‌گرفت. از یاد نبریم که پیروزی بایدن در برابر ترمپ با تفاوتی به‌ناچیزی چهل هزار رای بوده‌است و کم‌ترین تغییر منفی در آمار پشتیبانی از بایدن به‌معنای پایان کار او در انتخابات نوامبر خواهد بود.

البته درکنار این‌که خطاهای اداره‌ی بایدن مردم امریکا را از نتیجه‌بخش بودن و ادامه‌ی حیات این اداره نومید و مایوس کرده‌است، نقطه‌ی مقابل بایدن نیز در این مدت به تعداد حامیان و طرف‌داران خود افزوده‌است. دانلد ترمپ که احتمالاً حاشیه‌سازترین رئیس‌جمهوری تاریخ ایالات متحده باشد، با سر دادنِ شعارهای ضدپناه‌جو و ضدِمحیط زیست و دروغ خواندن تغییرات اقلیمی و برگرداندنِ امریکا به‌قدرت گذشته‌ی آن، موفق شده‌است توجه شمار زیادی از رای دهندگان امریکایی را به‌خود جلب کند و اگر نامزدی او در انتخابات ماه نوامبر قطعی شود و او بتواند چالش‌های قانونی نامزدی خود را در دادگاه‌های فدرال حل کند، آن‌گاه جو بایدن بایست جداً نگران آینده‌ی کرسی خویش و تبدیل شدن به رئیس‌جمهوری تک‌دوره‌ای دگری شود و باتوجه به سن و سالِ بایدن، بعید است که او بتواند هم‌چون ترمپ در انتخابات سال ۲۰۲۸ مجدداً بخت خود را بیازماید و یا بتواند حتا نامزدی رسمی حزب دموکرات را به‌دست آورد.

دو مشکل بزرگِ‌ اداره‌ی بایدن که وسیله‌ی دست ترمپ نیز شده بود، یکی خروج ایالات متحده از افغانستان بود. خروجی که ترمپ آن‌را «شرم‌آور لحظه‌ی تاریخ ایالات متحده‌ی امریکا» خواند و آگاهان اداره‌ی بایدن را بخاطر شتاب بیش از حد آن برای خروج از افغانستان به بی‌توجهی به مسئولیت‌های بین‌المللی به‌عنوان یک ابرقدرت متهم می‌کنند. این درحالی‌ست که بایدن در ابراز بی‌علاقگی خویش نسبت به‌افغانستان، اهمیت استراتژیک آن و مردم آن، هرگز خویشتن‌دار و پنهان‌کار نبوده‌است و بنابر گفته‌ی مشاور شورای امنیت نظام پیشین افغانستان،‌ بایدن باری از جای برخاست و با به‌زمین زدن دستمالی که برای غذاخوری روی زانویش گذاشته بود گفت:‌ پاکستان پنجاه‌بار از شما [افغانستان] برای ما مهم‌تر است. به‌هرجهت رسوایی خروج از افغانستان چیزی نیست که بایدن بتواند آن‌را انکار کند و یا مسئولیت آن‌را به‌دوش کسی دگر بیندازد.

دومین مسئله‌ی مهم سیاست خارجی بایدن در پایان کار او پدید آمد، جنگ حماس و اسرائیل و قتل عامِ مردم غزه. اتفاقی‌که خشم بسیاری از مسلمانان امریکایی و دگر اقلیت‌های مهم امریکایی را برانگیخت – این اقلیت‌ها و گروه‌های متنوع نژادی در انتخابات گذشته اصلی‌ترین پشتیبانان ترمپ بودند – که در نوار تصویری‌ای و در جریان یک سخنرانی بایدن نیز دختر جوانی از جا بلند می‌شود و از او و دولتش بخاطر حمایت نکردن از قطع‌نامه‌های شورای امنیت برای «آتش بس» در غزه انتقاد می‌کند و این درحالی بود که امریکا تنها عضو شورای امنیت بود که این قطع‌نامه‌ها را وتو می‌کرد. بایدن حمایت حیرت‌آوری و عجیبی از اسرائیل به‌نمایش نهاد و به‌احتمال قریب‌ به‌یقینی هزینه‌ی این حمایت را انتخابات پیش‌رو خواهد پرداخت.

نهایتاً می‌توان مطمئن بود که همان‌قدری که دفعه‌ی قبل پیروزی بایدن به‌دلیل خطرات ناشی از ریاست‌جمهوری ترمپ، قابل پیش‌بینی بود،‌ این‌دفعه شکست بایدن به‌دلیل نمایش عجیب اداره‌ی او در چهارسال گیجی‌آلودی که در کاخ سفید بودند، قابل پیش‌بینی است و باید منتظر ماند و دید که بایدن می‌تواند همه‌ی این مسائل را تا ماه نوامبر با یک دستاورد مهم و تاریخی برگرداند و یا خیر، کاری که بسیار بعید به‌نظر می‌رسد.