اخراج و اعتراض؛ واکنش‌ها به اخراج پناه‌جویان افغانستانی از پاکستان

سازمان عفو بین‌الملل با نگارش نامه‌ای سرگشاده به انورالحق کاکر، خواهان لغو فوری تصمیم نخست‌وزیر حکومت موقت پاکستان مبنی بر اخراج پناه‌جویان غیرقانونی افغانستانی از پاکستان شده‌است. در این نامه‌ی سرگشاده آمده‌است که افغانستانی‌ها در آستانه‌ی آمدن فصل سرما و رسیدنِ زمستان،‌ نباید از بی‌خانمان و آواره شوند و با خطرات جانی، مالی و بهداشتی جدی روبه‌رو شوند. این سازمان هم‌چنین به پیامدهای ناگوار این اخراج اجباری برای زنان و دختران افغانستانی ساکن در پاکستان اشاره کرده‌ و گفته‌است که این دختران و زنان با برگشت به افغانستان از «تحصیل، کار و همهي حقوق اساسی»شان محروم خواهند شد.

این درحالی‌ست که شمار بسیاری از مردم بومی و پناهندگان افغانستانی در اعتراض به این تصمیم، از چند روز بدین‌سو در گذرگاه مرزی چمن دست به‌تحصن زده‌‌اند. آنان از برخورد سرکوب‌گرانه‌ی پولیس پاکستان و مهلت تعیین‌شده برای پناه‌جویان غیرقانونی افغانستانی در پاکستان، ابراز نارضایتی کرده و می‌گویند که در چنین شرایطی امکان بازگشت این افغانستانی‌ها به کشورشان وجود ندارد و این تصمیم اداره‌ی موقت پاکستان، پیامدهای ناگواری برای پناه‌جویان افغانستانی از یک‌سو و خود رژیم پاکستان از سویی دگر دارد.

هم‌چنین ملاله یوسفزی، فعال مدنی پاکستانی و برنده‌ی جایزه‌ی صلح نوبل نیز در واکنش به این تصمیم گفته‌است که دولت پاکستان باید در مورد این تصمیم‌ «تجدیدِ نظر» کند. او افزوده‌است که این پناه‌جویان در واقع از «ستم طالبان گریخته‌اند» و شایسته‌ی «حمایت، احترام و امنیت» استند و نه آزارهای افزون‌تر.

مسئله‌ی اخراج پناه‌جویان افغانستانی از پاکستان، می‌تواند تغییرات جدی و اساسی در مناسبات این دو کشور به‌وجود آورد؛ نه‌تنها در سطح رسمی و دولتی بلکه در سطح عامی و میان مردم. چنان‌چه اخراج این پناه‌جویان می‌تواند باری دگر به مسئله‌ی خط دیورند و این پرسش که آیا دولت پاکستان حق راندن این مردم از کشورش را دارد یا نه، بینجامد. تصمیمی‌که به‌صورتی گسترده از سوی جهان و جهانیان نکوهیده شده و از اداره‌ی موقت پاکستان خواسته‌شده تا از این تصمیم نابه‌هنگام برگردد.