پژوهش تازهای نشان میدهد که در اکوسیستمهای دورۀ ژوراسیک، شکارچیان بهندرت به دایناسورهای بالغِ بسیار بزرگ حمله میکردند و در عوض، نوزادان و نابالغهای دایناسورهای گردندراز را بهعنوان منبع اصلی غذا هدف میگرفتند.
این مطالعه با تمرکز بر یک اکوسیستم متعلق به حدود ۱۵۰ میلیون سال پیش در معدن فسیلی «درای مسا» در جنوبغرب ایالت کلرادوی ایالات متحده انجام شده است. پژوهشگران با بررسی مجموعهای از شواهد فسیلی، شبکۀ غذایی این زیستبوم را بازسازی کردند تا روشن شود کدام جانوران شکار میشدند و کدام شکارچی بودند.
بر اساس یافتهها، حمله به یک دایناسور بالغ از گروه سوروپودها، مانند براکیوسوروس که وزنی در حدود ۶۰ تُن داشت، برای هر شکارچی اقدامی بسیار پرخطر و نزدیک به خودکشی بود. اما نوزادان همین دایناسورها که از تخمهایی کوچک بیرون میآمدند، سالها زمان نیاز داشتند تا به اندازۀ بزرگسالان برسند و در این مدت، تقریباً بیدفاع بودند.
پژوهشگران میگویند در این اکوسیستم دستکم شش گونه دایناسور گردندراز و پنج گونه دایناسور گوشتخوار زندگی میکردند. افزون بر آن، دایناسورهای گیاهخوار دیگر، خزندگان پرنده، خزندگان کوچکتر، پستانداران اولیه، کروکودیلها، ماهیها و حشرات نیز بخشی از این شبکۀ پیچیدۀ زیستی بودند.
به گفتۀ «کاسیوس موریسون»، دیرینهشناس و نویسندۀ اصلی این پژوهش، نوزادان سوروپودها بهدلیل شمار زیاد، حرکت کند و نداشتن ابزار دفاعی، آسانترین و رایجترین طعمۀ شکارچیان بهشمار میرفتند. او میگوید این دایناسورها «طعمهای آماده» برای گوشتخواران رأس زنجیرۀ غذایی بودند.
در میان دایناسورهای گردندراز این منطقه، دیپلودوکوس احتمالاً طولانیترین بدن را داشت و طول آن به بیش از ۳۰ متر میرسید. گونههای بزرگ دیگری مانند سوپرسوروس، آپاتوسوروس، کاماراسوروس و هاپلوکانتوسوروس نیز در همین زیستبوم زندگی میکردند. شواهد نشان میدهد که نوزادان این دایناسورها پس از تولد، بدون مراقبت والدین رها میشدند.
در سوی دیگر، شکارچیانی مانند توروسوروس و آلوسوروس از بزرگترین گوشتخواران این اکوسیستم بودند. با این حال، حتی برای آنها نیز حمله به یک سوروپود بالغ سالم بسیار خطرناک بود؛ چرا که یک ضربۀ دم یا حتی حرکت جانبی بدن طعمۀ عظیم میتوانست به مرگ شکارچی بینجامد.
پژوهشگران برای بازسازی شبکۀ غذایی «درای مسا» از شواهد شیمیایی موجود در مینای دندانها، خراشهای روی دندانها، مدلهای زیستمکانیکی و حتی بقایای فسیلشدۀ محتویات معده استفاده کردند. نتیجۀ این بررسیها نشان میدهد که این زیستبوم بیش از ۱۲ هزار زنجیرۀ غذایی متفاوت داشته و ساختاری بسیار بههمپیوسته و پیچیده را شکل میداده است؛ ساختاری که در آن، دایناسورهای گردندراز نقشی مرکزی ایفا میکردند.
